Wideo dla salonów optycznych i marek okularowych
Reklama salonu optycznego: marketing optyka oraz reklama okularów i soczewek kontaktowych
Prawie każdy salon w Polsce prowadzi social media tak, jakby sprzedawał modę. Prawnie sprzedaje wyrób medyczny, a to znaczy obowiązkowe ostrzeżenie w kadrze, lektora przez 4 sekundy, zakaz pokazania własnego optometrysty i archiwum reklam przez 2 lata. Zweryfikowani twórcy UGC nagrają materiały, które te wymogi spełniają, zanim ktokolwiek o nie zapyta. Kreacja od 300 zł, z umową i prawami do treści.
Pierwszy materiał zwykle w 5 do 10 dni. Scenariusz akceptujecie przed nagraniem.
Zestaw startowy dla salonu optycznego
Przymiarka oprawek jako zwykły klient
Twórca przymierza cztery oprawki i mówi, która pasuje do jego twarzy. Bez fartucha, bez gabinetu, bez ani jednego zdania o wadzie wzroku
Jak wygląda wizyta krok po kroku
Co się dzieje przez te 40 minut, co robi urządzenie i czy trzeba się umawiać. Format, który zdejmuje opór przed pierwszą wizytą
Pielęgnacja soczewek i okularów
Treść czysto użytkowa, którą można publikować bez ryzyka i która najdłużej pracuje w wyszukiwarce
Materiał z gotową planszą ostrzegawczą
Dolne 15% kadru zajęte, lektor odczytuje ostrzeżenie przez 4 sekundy, nazwa handlowa i przewidziane zastosowanie na ekranie
Czy salon optyczny może się reklamować w social mediach
Tak, i to bez żadnego zakazu branżowego, ale pod reżimem, o którym w tej branży prawie nikt nie mówi. Okulary korekcyjne i soczewki kontaktowe z mocą są wyrobami medycznymi, a art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych rozciąga przepisy o reklamie wyrobu na reklamę działalności, w której wyrób służy do świadczenia usług. Post salonu o doborze okularów jest więc prawnie reklamą wyrobu. Wynikają z tego cztery twarde obowiązki: ustawowe ostrzeżenie zajmujące nie mniej niż 15% powierzchni kadru w materiale audiowizualnym i odczytane na głos przez co najmniej 4 sekundy, zakaz pokazywania osób wykonujących zawód medyczny oraz osób przedstawionych w sposób sugerujący taki zawód, pisemne zatwierdzenie materiału przez salon, jeżeli nagrywa go ktoś z zewnątrz, i przechowywanie wzorów reklam przez 2 lata. Kara sięga 2 000 000 zł i obciąża salon, nigdy twórcę.
Punkt wyjścia
Dlaczego reklama salonu optycznego jest prawnie reklamą wyrobu medycznego
To jest ten fragment, który najczęściej umyka. Właściciele salonów zakładają, że przepisy o reklamie wyrobów medycznych dotyczą producentów soczewek, a ich samych obowiązuje tylko zwykłe prawo reklamy. Art. 58 ust. 1 ustawy o wyrobach medycznych mówi coś innego: rozdział o reklamie stosuje się także do siedmiu sytuacji, w których o produkcie mówi ktoś inny niż wytwórca. Salon optyczny mieści się w pierwszej z nich, a płatna współpraca z twórcą w trzeciej.
| Sytuacja z art. 58 ust. 1 | Jak wygląda w salonie optycznym | Co z tego wynika |
|---|---|---|
| pkt 1: reklama działalności, w której wykorzystuje się wyrób do świadczenia usług | Post lub rolka o badaniu wzroku, doborze oprawek, wykonaniu okularów na zamówienie albo o aplikacji soczewek | Cały rozdział 12 stosuje się do zwykłej komunikacji salonu, w zakresie, w jakim dotyczy usług świadczonych przy użyciu wyrobu |
| pkt 2: prezentowanie wyrobów podczas spotkań zachęcających do zakupu | Dzień otwarty w salonie, pokaz nowej kolekcji, event z marką oprawek | Materiały z takiego wydarzenia podlegają tym samym wymogom co reklama publikowana online |
| pkt 3: opinie użytkowników wyrobów, jeżeli otrzymują z tego tytułu korzyści | Płatna rolka twórcy, współpraca barterowa, okulary przekazane w zamian za materiał | To jest przepis o influencerach, choć nie pada w nim to słowo. Uruchamia pełny reżim reklamy wyrobu |
| pkt 5 i 6: sponsorowanie i prezentowanie wyrobów podczas targów i konferencji | Stoisko salonu na lokalnych targach zdrowia albo na wydarzeniu branżowym | Wymóg oznaczenia przekazu jako reklamowego, jeżeli nie wynika to jednoznacznie z samego materiału |
| pkt 7: przekazywanie próbek w celu promocji | Soczewki próbne wydawane w celach promocyjnych, a nie w ramach doboru | Podlega nadzorowi Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych |
Warto zapamiętać jeszcze jedno rozróżnienie z art. 58 ust. 2 i 3, bo zmienia adresata ewentualnego pisma. Nadzór nad reklamą działalności z pkt 1 sprawuje minister właściwy do spraw zdrowia wobec podmiotów wykonujących działalność leczniczą, a Główny Inspektor Sanitarny w pozostałym zakresie. Salon optyczny, który nie jest podmiotem leczniczym, odpowiada więc w tym zakresie przed sanepidem, a nie przed Prezesem Urzędu. Pozostałe punkty, w tym płatne opinie twórców, nadzoruje już Prezes Urzędu.
Klasyfikacja
Okulary, oprawki i soczewki: co jest wyrobem, a co wyposażeniem
Od tej tabeli zależy jedno konkretne zdanie na ekranie, a pomyłka w niej jest najczęstszym błędem w reklamach optycznych. Ustawodawca przewidział dwa różne ostrzeżenia: jedno dla wyrobów medycznych, drugie dla wyposażenia wyrobu i dla produktów z załącznika XVI do rozporządzenia 2017/745. Wyglądają podobnie, ale nie wolno ich mylić.
| Produkt | Status prawny | Ostrzeżenie wymagane w reklamie |
|---|---|---|
| Szkła i okulary korekcyjne | Wyrób medyczny | To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. |
| Oprawka okularowa | Wyposażenie wyrobu medycznego, bo jest przeznaczona do używania ze szkłami korekcyjnymi | Dla bezpieczeństwa używaj zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. |
| Soczewki kontaktowe z mocą korekcyjną | Wyrób medyczny | To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. |
| Soczewki kolorowe bez mocy | Produkt bez przewidzianego zastosowania medycznego, objęty załącznikiem XVI do rozporządzenia 2017/745 | Dla bezpieczeństwa używaj zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. |
| Płyn do pielęgnacji soczewek kontaktowych | Wyrób medyczny | To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą. |
| Okulary przeciwsłoneczne bez korekcji | Środek ochrony indywidualnej, nie wyrób medyczny | Brak ostrzeżenia z ustawy o wyrobach medycznych |
| Cennik lub katalog z samą nazwą, ceną i specyfikacją | Nie jest uważany za reklamę, art. 59 pkt 1 | Brak, dopóki materiał nie zawiera przekazu zachęcającego |
Praktyczny wniosek dla produkcji jest prosty: rolka pokazująca wyłącznie oprawki i rolka pokazująca gotowe okulary korekcyjne to dwa różne materiały z dwoma różnymi planszami. Jeżeli w jednym filmie pojawiają się obie kategorie, bezpieczniej jest zastosować ostrzeżenie dla wyrobu medycznego, bo obejmuje ono produkt dalej idący.
Sedno sprawy
Ostrzeżenie w rolce: 15 procent kadru i 4 sekundy lektora
To jest część, której nie ma w żadnym poradniku marketingowym dla optyków, a która decyduje o tym, czy materiał w ogóle da się opublikować. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 21 kwietnia 2023 r. w sprawie reklamy wyrobów medycznych (Dz.U. 2023 poz. 817) rozróżnia trzy formy reklamy i stawia im różne wymagania. Rolka na Instagramie i film na TikToku to forma audiowizualna, czyli ta najbardziej wymagająca.
| Wymóg | Reklama audiowizualna (rolka, TikTok, YouTube) | Reklama wizualna (grafika, baner, plakat) | Reklama dźwiękowa (podcast, radio) |
|---|---|---|---|
| Powierzchnia ostrzeżenia | Nie mniej niż 15% powierzchni reklamy, w jej dolnej części | Nie mniej niż 10% powierzchni reklamy, w jej dolnej części | Nie dotyczy |
| Odczytanie na głos | Obowiązkowe, wyraźnie i w języku polskim, nie krócej niż 4 sekundy | Nie dotyczy | Obowiązkowe, wyraźnie i w języku polskim, nie krócej niż 4 sekundy |
| Sposób prezentacji tekstu | Nieruchomy, poziomy, czytelny, wyróżniający się od tła | Nieruchomy, poziomy, czytelny, wyróżniający się od tła | Nie dotyczy |
| Marginesy i interlinia | Odległość liter od dolnej i górnej krawędzi tła nie większa niż połowa wysokości liter, odstęp między wierszami nie większy niż wysokość liter | Identycznie jak w formie audiowizualnej | Nie dotyczy |
| Materiał wielostronicowy | Nie dotyczy | Ostrzeżenie umieszcza się na pierwszej stronie | Nie dotyczy |
| Pozostałe dane obowiązkowe | Podmiot prowadzący reklamę, nazwa producenta i upoważnionego przedstawiciela, nazwa handlowa wyrobu, przewidziane zastosowanie | Identycznie | Identycznie, w formie dźwiękowej wyraźnie |
Warto policzyć, co te liczby znaczą w praktyce. Typowa rolka sprzedażowa trwa od 12 do 20 sekund, więc 4 sekundy obowiązkowego lektora to od jednej piątej do jednej trzeciej całego materiału. Do tego dolne 15% kadru wypada dokładnie tam, gdzie Instagram i TikTok nakładają własny interfejs, opis i przyciski. Dlatego materiał trzeba planować z tą planszą od pierwszego ujęcia, a nie doklejać ją na końcu montażu. Doklejona plansza zwykle albo zasłania puentę, albo znika pod interfejsem aplikacji i formalnie przestaje być czytelna.
Obsada
Kogo nie wolno pokazać w reklamie okularów i soczewek
Art. 55 ust. 2 pkt 1 ustawy o wyrobach medycznych jest szerszy, niż wynika z jego streszczeń. Zakazuje trzech rzeczy naraz: wykorzystywania wizerunku osób wykonujących zawody medyczne, wizerunku osób podających się za takie oraz przedstawiania osób prezentujących wyrób w sposób sugerujący, że wykonują taki zawód. To trzecie sformułowanie przesądza sprawę, bo liczy się wrażenie odbiorcy, a nie dyplom osoby w kadrze.
| Osoba w kadrze | Czy wykonuje zawód medyczny | Ocena pod art. 55 ust. 2 pkt 1 |
|---|---|---|
| Optometrysta | Tak, art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych | Nie może wystąpić w reklamie wyrobu kierowanej do publicznej wiadomości |
| Lekarz okulista | Tak, na podstawie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty | Nie może wystąpić w reklamie wyrobu kierowanej do publicznej wiadomości |
| Ortoptystka | Tak, art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. g tej samej ustawy | Nie może wystąpić w reklamie wyrobu kierowanej do publicznej wiadomości |
| Optyk okularowy | Nie, tego zawodu nie ma w katalogu z art. 1 ust. 1 | Sam status nie przeszkadza, ale fartuch, gabinet i sprzęt diagnostyczny w tle uruchamiają przesłankę sugerowania zawodu |
| Sprzedawca w salonie | Nie | Może wystąpić, dopóki nie jest stylizowany na personel medyczny i nie wypowiada się o diagnozie |
| Twórca UGC bez wykształcenia medycznego | Nie | Może wystąpić. To najbezpieczniejsza obsada, bo nie ma tytułu, którym mógłby przypadkiem uwiarygodnić przekaz |
Optyk okularowy jest tu przypadkiem najciekawszym i najczęściej źle rozumianym. Ustawa o niektórych zawodach medycznych wymienia piętnaście zawodów i optyka okularowego wśród nich nie ma, więc formalnie nie wykonuje on zawodu medycznego. To jednak nie zamyka sprawy, bo art. 55 ust. 2 pkt 1 karze samo sugerowanie. Biały fartuch, foropter za plecami i zdanie o dobraniu korekcji sprawiają, że przeciętny widz zobaczy specjalistę medycznego, a wtedy przepis działa mimo braku tytułu. Dodatkowo art. 14 ust. 2 ustawy z 2023 r. obejmuje tytuły zawodów medycznych ochroną prawną, a art. 84 przewiduje za bezprawne posługiwanie się takim tytułem karę grzywny, a przy działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej także karę ograniczenia wolności.
Współpraca z twórcami
Płatna opinia twórcy o okularach jest reklamą wyrobu
Ten przepis powinien wisieć nad biurkiem każdego, kto planuje w tej branży kampanię z twórcami. Art. 58 ust. 1 pkt 3 obejmuje przepisami o reklamie kierowanie do publicznej wiadomości opinii przez użytkowników wyrobów, jeżeli otrzymują z tego tytułu korzyści. Ustawa nie mówi o wynagrodzeniu pieniężnym, tylko o korzyściach, więc barter i same przekazane okulary też się liczą.
| Układ współpracy | Czy to reklama wyrobu | Co trzeba zrobić |
|---|---|---|
| Twórca dostaje wynagrodzenie za materiał o okularach | Tak, art. 58 ust. 1 pkt 3 | Pełny reżim: ostrzeżenie, dane obowiązkowe, oznaczenie przekazu jako reklamowego zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, pisemne zatwierdzenie przez salon |
| Twórca dostaje okulary bez opłaty, w zamian za materiał | Tak, bo ustawa mówi o korzyściach, a nie o wynagrodzeniu | Identycznie jak wyżej. Brak faktury niczego nie zmienia |
| Klientka sama nagrała rolkę i oznaczyła salon, bez żadnych ustaleń | Nie, dopóki nie otrzymuje z tego tytułu korzyści | Salon nie ma obowiązków reklamowych, ale udostępnienie tego materiału na własnym profilu zmienia sytuację |
| Salon udostępnia opinię klientki na swoim koncie | Tak, jeżeli materiał promuje usługi świadczone przy użyciu wyrobu, art. 58 ust. 1 pkt 1 | Wymogi dotyczące treści reklamy obowiązują tak samo jak przy materiale zamówionym |
| Twórca prowadzi konto salonu na zlecenie | Tak, reklamę prowadzi wtedy salon jako podmiot gospodarczy | Art. 56 ust. 1. Odpowiedzialność jest po stronie salonu bez względu na treść umowy z agencją lub twórcą |
Art. 56 domyka tę konstrukcję w sposób, którego nie da się obejść umową. Ustęp 1 przewiduje, że reklamę wyrobu prowadzi wyłącznie podmiot gospodarczy. Ustęp 2 dopuszcza prowadzenie jej przez inne podmioty, ale dopiero po zatwierdzeniu materiału w formie pisemnej i wprost zastrzega, że odpowiedzialność za zgodność reklamy z przepisami ponosi ten podmiot gospodarczy. Innymi słowy salon może zlecić nagranie, ale nie może zlecić odpowiedzialności. Ten sam mechanizm opisujemy szerzej na stronie o reklamie leków i wyrobów medycznych. Jeżeli salon prowadzi także dział protetyki słuchu, warto pamiętać, że od 26 marca 2024 r. protetyk słuchu jest zawodem medycznym, przez co obejmuje go dodatkowo zakaz z art. 55 ust. 2 pkt 1. Szczegóły zebraliśmy na stronie o reklamie protetyka słuchu i aparatów słuchowych.
Po publikacji
Archiwum reklam, nadzór i kary
O tej części zapomina praktycznie każdy salon, bo obowiązek zaczyna się dopiero wtedy, gdy kampania już wygasła. Art. 61 ust. 1 nakazuje przechowywanie wzorów reklam oraz informacji o miejscach ich rozpowszechniania przez 2 lata od zakończenia roku kalendarzowego, w którym reklama była rozpowszechniana. Rolka opublikowana w marcu 2026 r. musi więc leżeć w archiwum do końca 2028 r., także wtedy, gdy dawno zniknęła z profilu.
| Obowiązek lub sankcja | Podstawa prawna | Wymiar |
|---|---|---|
| Przechowywanie wzorów reklam i miejsc rozpowszechniania | Art. 61 ust. 1 | 2 lata od końca roku kalendarzowego publikacji |
| Udostępnienie wzoru reklamy na żądanie Prezesa Urzędu | Art. 61 ust. 2 | Na każde żądanie, wraz z informacją o sposobie i okresie rozpowszechniania |
| Nakaz usunięcia naruszeń lub zaprzestania reklamy | Art. 57 ust. 1 i 2 | Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu, może obejmować publikację decyzji tam, gdzie ukazała się reklama |
| Reklama sprzeczna z art. 54 do 60 | Art. 103 ust. 2 | Kara pieniężna do 2 000 000 zł |
| Oznaczenia wprowadzające w błąd co do zastosowania, bezpieczeństwa lub działania wyrobu | Art. 103 ust. 1 | Kara pieniężna do 5 000 000 zł |
| Brak archiwum reklam | Art. 103 ust. 3 | Kara pieniężna do 50 000 zł |
| Miarkowanie kary | Art. 104 ust. 1 | Nie więcej niż 10% maksimum, jeżeli naruszenie nie mogło zagrozić życiu ani zdrowiu |
Ostatni wiersz jest tym, o którym w branżowych tekstach mówi się najrzadziej, a który najbardziej porządkuje skalę ryzyka. Kwota 2 000 000 zł to górna granica ustawowa, a nie stawka. Art. 104 ust. 1 obniża ją do 10% maksimum, jeżeli naruszenie nie mogło powodować zagrożenia życia lub zdrowia użytkowników, a brak planszy w rolce o oprawkach zwykle właśnie do tej kategorii należy. Realne ryzyko dla pojedynczego salonu to więc raczej dziesiątki lub setki tysięcy złotych plus nakaz zdjęcia kampanii, co przy budżecie mediowym boli nawet bardziej.
W punkcie sprzedaży
Ekran w salonie: co wolno puścić na miejscu
Jeżeli w lokalu działa gabinet okulistyczny albo salon jest podmiotem wykonującym działalność leczniczą, dochodzi jeszcze § 5 rozporządzenia. Ogranicza on reklamę wyrobu prowadzoną wewnątrz takich miejsc, i to w sposób, który zaskakuje właścicieli inwestujących w ekrany reklamowe przy stanowiskach.
Tylko poczekalnia
W zakładach leczniczych podmiotów leczniczych oraz w miejscach wykonywania praktyki lekarskiej, pielęgniarskiej, położnej i fizjoterapeutycznej reklamę wyrobu rozmieszcza się wyłącznie w poczekalniach dla pacjentów.
Bez dźwięku i bez wideo
W tych miejscach reklama nie może polegać na stosowaniu form dźwiękowych ani audiowizualnych. Ekran z rolką w poczekalni gabinetu odpada, zostaje plansza statyczna.
Bez blokowania przestrzeni
W aptekach, punktach aptecznych i placówkach obrotu pozaaptecznego reklama nie może ograniczać powierzchni przeznaczonej dla klientów i musi być rozmieszczona w stałych, wydzielonych miejscach.
Czysty salon optyczny bez gabinetu lekarskiego tych ograniczeń nie ma i może puszczać materiały wideo u siebie normalnie, pod warunkiem że spełniają wymogi z § 3. Granicę wyznacza status lokalu, a nie szyld. Podobne rozróżnienie opisujemy przy reklamie gabinetu fizjoterapii, gdzie ten sam przepis wymienia praktykę fizjoterapeutyczną wprost.
Produkcja
Jakie materiały wideo działają w salonie optycznym
Ograniczenia z poprzednich sekcji brzmią groźnie, ale w praktyce wykluczają dokładnie te formaty, które i tak sprzedawały najsłabiej. Klient nie wybiera salonu przez zdjęcie foroptera. Wybiera przez to, czy ktoś mu wytłumaczył, jak wygląda wizyta i czy oprawki będą na niego pasować.
| Format | Co pokazuje | Status prawny i uwagi produkcyjne |
|---|---|---|
| Przymiarka czterech oprawek | Twórca pokazuje, jak ta sama twarz wygląda w czterech kształtach i mówi, przy którym czuje się sobą | Reklama wyposażenia wyrobu, więc ostrzeżenie w wersji dla bezpieczeństwa. Najlepiej konwertujący format w tej branży |
| Jak wygląda wizyta krok po kroku | Rejestracja, komputerowe badanie, rozmowa o trybie pracy, przymiarka, odbiór po tygodniu | Reklama działalności z art. 58 ust. 1 pkt 1. Nie może zawierać treści diagnostycznych ani obietnicy poprawy wzroku |
| Pielęgnacja soczewek i higiena noszenia | Mycie rąk, czas noszenia, kiedy zdjąć, czego nie robić | Najbezpieczniejszy materiał w całym zestawie i najdłużej pracujący w wyszukiwarce. Wymaga ostrzeżenia dla wyrobu medycznego |
| Okulary do pracy przy komputerze | Twórca opowiada o dniu przy monitorze i o tym, po czym poznał, że potrzebuje badania | Wolno mówić o dyskomforcie i o decyzji, żeby się zbadać. Nie wolno przypisywać okularom leczenia ani zapobiegania chorobom |
| Metamorfoza klientki | Ujęcie przed i po dobraniu oprawek, wyłącznie w wymiarze wizerunkowym | Dopuszczalne, dopóki dotyczy wyglądu, a nie efektu zdrowotnego. Potrzebna pisemna zgoda na wykorzystanie wizerunku |
| Rolka z optometrystą tłumaczącym badanie | Specjalista w gabinecie objaśnia procedurę | Wykluczone w reklamie wyrobu na podstawie art. 55 ust. 2 pkt 1, mimo że merytorycznie byłby to najlepszy materiał |
Ostatni wiersz jest wart osobnego komentarza, bo to najczęstszy pomysł właścicieli salonów i jednocześnie jedyny z listy, którego zrealizować nie można. Materiał edukacyjny z optometrystą, który nie promuje wyrobu ani usług świadczonych przy jego użyciu, pozostaje możliwy jako treść informacyjna. Granica przebiega dokładnie tam, gdzie pojawia się zachęta do skorzystania z oferty. To rozróżnienie w polskim prawie reklamy wraca stale, opisujemy je także przy reklamie gabinetu stomatologicznego.
Uczciwie
Czego nie obiecujemy salonom optycznym
Wolimy powiedzieć to przed podpisaniem umowy niż po pierwszej fakturze.
| Czego nie robimy | Dlaczego |
|---|---|
| Nie wydajemy opinii prawnych | Nie jesteśmy kancelarią. Ta strona opisuje przepisy, które przeczytaliśmy w źródle, ale ocenę konkretnej kampanii warto zlecić prawnikowi znającemu wyroby medyczne |
| Nie zatwierdzamy materiału za salon | Art. 56 ust. 2 wymaga pisemnego zatwierdzenia przez podmiot gospodarczy. Tej decyzji nie da się scedować na platformę ani na twórcę |
| Nie prowadzimy archiwum reklam za klienta | Obowiązek z art. 61 ust. 1 spoczywa na podmiocie gospodarczym. Przekazujemy pliki źródłowe i daty publikacji, ale archiwum trzyma salon |
| Nie obiecujemy zasięgów ani liczby klientów | Zasięg zależy od oferty, ceny, lokalizacji i konkurencji w mieście. Odpowiadamy za materiał i za jego zgodność z briefem, nie za wynik algorytmu |
| Nie nagramy rolki z Waszym optometrystą | Art. 55 ust. 2 pkt 1 tego zabrania w reklamie wyrobu. Zaproponujemy format, który przekazuje tę samą wiedzę bez osoby wykonującej zawód medyczny w kadrze |
Najczęstsze pytania o reklamę salonu optycznego
Czy salon optyczny może się reklamować?
Tak, ale jego reklama podlega ustawie o wyrobach medycznych, a nie tylko ogólnym przepisom o reklamie. Przesądza o tym art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 kwietnia 2022 r. o wyrobach medycznych: przepisy rozdziału 12 stosuje się także do reklamy działalności gospodarczej lub zawodowej, w której wykorzystuje się wyrób do świadczenia usług. Dobór okularów i badanie ostrości wzroku to właśnie taka działalność, więc obowiązki dotyczące treści reklamy obejmują też post salonu.
Czy okulary korekcyjne to wyrób medyczny?
Tak. Okulary korekcyjne oraz szkła korekcyjne są wyrobami medycznymi w rozumieniu rozporządzenia 2017/745 i polskiej ustawy o wyrobach medycznych. Oprawka okularowa sama w sobie jest natomiast wyposażeniem wyrobu medycznego, bo jest przeznaczona do używania razem ze szkłami korekcyjnymi. Ta różnica nie jest akademicka: przesądza o tym, które z dwóch ostrzeżeń musi znaleźć się w reklamie.
Czy soczewki kontaktowe to wyrób medyczny?
Soczewki kontaktowe z mocą korekcyjną są wyrobem medycznym. Soczewki wyłącznie kolorowe, bez mocy, nie mają przewidzianego zastosowania medycznego i są objęte załącznikiem XVI do rozporządzenia 2017/745. W reklamie oznacza to inne ostrzeżenie: dla soczewek korekcyjnych brzmi ono "To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.", a dla soczewek zerowych "Dla bezpieczeństwa używaj zgodnie z instrukcją używania lub etykietą.".
Jakie ostrzeżenie musi zawierać reklama okularów?
Reklama kierowana do publicznej wiadomości musi zawierać trzy elementy wskazane w § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 kwietnia 2023 r.: określenie podmiotu prowadzącego reklamę, nazwę producenta i upoważnionego przedstawiciela, jeżeli został wyznaczony, oraz ostrzeżenie o ustawowej treści. Do tego art. 60 ust. 3 ustawy wymaga podania nazwy lub nazwy handlowej wyrobu i jego przewidzianego zastosowania.
Ile miejsca w rolce musi zająć ostrzeżenie?
W reklamie audiowizualnej, czyli w każdej rolce, w każdym filmie na TikToku i w każdym wideo na YouTube, ostrzeżenie zajmuje dolną część kadru na płaszczyźnie stanowiącej nie mniej niż 15% jego powierzchni. Musi być nieruchome, poziome, czytelne i odcinać się od tła. Osobno musi zostać odczytane wyraźnie po polsku przez nie mniej niż 4 sekundy. W reklamie wizualnej, czyli statycznej grafice, wymagane minimum to 10% powierzchni i wtedy lektora nie ma.
Czy optometrysta może wystąpić w reklamie salonu optycznego?
Nie w reklamie wyrobu kierowanej do publicznej wiadomości. Optometrysta jest zawodem medycznym wymienionym w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f ustawy z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych, a art. 55 ust. 2 pkt 1 ustawy o wyrobach medycznych zakazuje wykorzystywania wizerunku osób wykonujących zawody medyczne. Optyk okularowy nie znalazł się w tym katalogu, ale to go nie ratuje, bo ten sam przepis obejmuje także przedstawianie osoby w sposób sugerujący taki zawód.
Czy płatna opinia twórcy o okularach to reklama?
Tak, i mówi o tym wprost art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy o wyrobach medycznych: przepisy o reklamie stosuje się do kierowania do publicznej wiadomości opinii przez użytkowników wyrobów, jeżeli otrzymują z tego tytułu korzyści. Wynagrodzenie, barter, a nawet same darmowe okulary uruchamiają cały reżim. Dodatkowo § 4 ust. 1 rozporządzenia nakazuje wskazać w takim materiale, że przekaz ma charakter reklamowy.
Kto odpowiada za reklamę salonu optycznego nagraną przez twórcę?
Podmiot gospodarczy, czyli salon albo producent, nigdy sam twórca. Art. 56 ust. 1 przewiduje, że reklamę wyrobu prowadzi wyłącznie podmiot gospodarczy, a ust. 2 dopuszcza inne podmioty po pisemnym zatwierdzeniu materiału, zastrzegając przy tym, że odpowiedzialność za zgodność z prawem i tak ponosi ten podmiot gospodarczy. Umowa z twórcą nie przenosi tej odpowiedzialności.
Ile wynosi kara za niezgodną z prawem reklamę wyrobu medycznego?
Do 2 000 000 zł za reklamę sprzeczną z art. 54 do 60 ustawy, do 5 000 000 zł za oznaczenia wprowadzające w błąd co do przewidzianego zastosowania, bezpieczeństwa lub działania wyrobu oraz do 50 000 zł za nieprzechowywanie wzorów reklam. To są jednak górne granice. Art. 104 ust. 1 ogranicza karę do 10% maksimum, jeżeli naruszenie nie mogło zagrozić życiu ani zdrowiu, więc typowa sprawa reklamowa waży raczej setki tysięcy niż miliony.
Jak długo trzeba przechowywać wzory reklam salonu optycznego?
Przez 2 lata od zakończenia roku kalendarzowego, w którym reklama była rozpowszechniana, zgodnie z art. 61 ust. 1. Przechowuje się nie tylko sam materiał, ale też informację o miejscach jego rozpowszechniania. W praktyce oznacza to archiwum plików wideo razem z listą kont, na których się ukazały, i datami publikacji, bo Prezes Urzędu może o nie poprosić w każdej chwili.
Ostatnia aktualizacja: sierpień 2026
Zamów wideo dla salonu optycznego
Przejrzyjcie portfolia zweryfikowanych polskich twórców i wybierzcie osobę, która pokaże oprawki i wizytę tak, jak widzi je klient, bez fartucha i bez ani jednego zdania o diagnozie. Scenariusz akceptujecie przed nagraniem, a gotowy materiał przed publikacją, więc pisemna ścieżka zatwierdzenia z art. 56 ust. 2 jest zamknięta od początku. Planszę z ostrzeżeniem projektujemy razem z kadrem, a nie doklejamy po montażu.