Reklama logopedy i gabinetu logopedycznego: decyduje forma prawna

W większości przypadków tak, i to szerzej niż fizjoterapeuta czy protetyk słuchu. Logopeda nie figuruje w ustawie o niektórych zawodach medycznych, a przepis ograniczający reklamę, czyli art. 14 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej, wiąże tylko podmiot wykonujący działalność leczniczą. Gabinet prowadzony jako zwykła działalność gospodarcza, bez wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, temu przepisowi nie podlega.

Nie w rozumieniu ustawy z 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. 2023 poz. 1972). Słowo logopeda nie pada w niej ani razu na 1879 stronach maszynopisu. Art. 1 ust. 1 pkt 1 wylicza piętnaście zawodów, wśród nich optometrystę, podiatrę, protetyka słuchu i terapeutę zajęciowego. Logopedy na tej liście nie ma i to jest punkt wyjścia dla całej oceny reklamowej.

Nie w formie praktyki zawodowej z ustawy o działalności leczniczej. Art. 5 ust. 1 tej ustawy zamyka listę na czterech zawodach: lekarze, pielęgniarki, fizjoterapeuci i diagności laboratoryjni. Logopeda prowadzi gabinet jako zwykłą działalność gospodarczą albo zakłada podmiot leczniczy na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1, a to dwie różne sytuacje prawne z różnymi skutkami dla marketingu.

Wtedy, gdy jest wpisany do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą i w zakresie, w jakim tę działalność wykonuje. Art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej czyni podmiotem leczniczym przedsiębiorcę we wszelkich formach, ale wyliczenie kończy się zastrzeżeniem: w zakresie, w jakim wykonują działalność leczniczą. Wpis do rejestru przesądza sprawę.

Brzmi tak: podmiot wykonujący działalność leczniczą podaje do wiadomości publicznej informacje o zakresie i rodzajach udzielanych świadczeń zdrowotnych, a treść i forma tych informacji nie mogą mieć cech reklamy. Zdanie pierwsze jest obowiązkiem informacyjnym, nie przyzwoleniem. Zdanie drugie ogranicza opakowanie przekazu, a nie samo komunikowanie się z pacjentem.

Ustawa o działalności leczniczej nie przewiduje za naruszenie art. 14 żadnej grzywny i to jest najczęściej mylona część. Sankcja idzie przez rejestr: art. 108 ust. 2 pkt 3 pozwala wykreślić podmiot za rażące naruszenie warunków wymaganych do wykonywania działalności objętej wpisem. Skutek jest dotkliwszy niż kara pieniężna, bo oznacza utratę statusu podmiotu leczniczego.

Nie. Art. 108 ust. 3 ustawy o działalności leczniczej przewiduje, że wykreślenie następuje po uprzednim wydaniu decyzji o zakazie wykonywania działalności objętej wpisem, a decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Spór o zasadność toczy się więc już po zatrzymaniu działalności. Art. 108 ust. 4 dokłada trzyletnią karencję przed ponownym wpisem.

Może, ale ryzyko nie jest jego. Przychodnia jest podmiotem leczniczym, więc materiał promujący jej świadczenia obciąża wpis rejestrowy pracodawcy, a nie logopedę osobiście. W praktyce oznacza to, że scenariusz trzeba uzgodnić z placówką. Materiał nagrany prywatnie, o własnym gabinecie prowadzonym poza przychodnią, jest odrębną sprawą i ocenia się go po formie prawnej tego gabinetu.

Prawnie jest to możliwe za zgodą opiekunów, ale to najtrudniejszy obsadowo wariant w tej kategorii. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim, a przy małoletnim udziela go przedstawiciel ustawowy. Do tego dochodzi tajemnica dotycząca stanu zdrowia dziecka, bo sam fakt terapii logopedycznej jest informacją o zdrowiu.

Zwykle tak, z dwóch powodów. Po pierwsze twórca nie jest pacjentem, więc nie ujawnia informacji o swoim zdrowiu ani nie opisuje efektu terapii. Po drugie art. 81 ust. 1 zdanie drugie ustawy o prawie autorskim znosi wymóg zezwolenia, jeżeli osoba otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie, a przy współpracy z twórcą zapłata i zakres publikacji są ustalone w umowie.

Gabinet na zwykłej działalności gospodarczej może to robić bez ograniczeń wynikających z prawa medycznego, na zasadach ogólnych prawa konsumenckiego. Gabinet wpisany do rejestru mieści cennik w informacji o zakresie i rodzajach świadczeń z art. 14 ust. 1, ale ryzyko pojawia się w opakowaniu: przekreślona cena, licznik czasu albo hasło o ostatnich wolnych miejscach przesuwają przekaz w stronę zachęty.

Zestawienie przed i po jest najbardziej ryzykowną formą w całym marketingu terapeutycznym, niezależnie od formy prawnej gabinetu. Nawet poza reżimem art. 14 obowiązuje zakaz wprowadzania w błąd z ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Nagranie mowy dziecka sprzed terapii i po niej dodatkowo ujawnia informację o jego zdrowiu, więc wymaga odrębnej podstawy.

Dla gabinetu poza rejestrem tak, o ile są prawdziwe, zweryfikowane i nienagradzane w sposób, który czyni je ukrytym przekazem handlowym. Dla gabinetu wpisanego do rejestru opinia pacjenta z natury opisuje efekt, a nie zakres świadczenia, więc szybciej nabiera cech reklamy w rozumieniu art. 14 ust. 1. To ta sama granica, która przewraca opinie w gabinetach weterynaryjnych i lekarskich.

Zależy od formy. Gabinet wpisany do rejestru kontroluje organ rejestrowy, czyli w praktyce wojewoda, przez warunki wpisu i art. 108. Gabinet na zwykłej działalności gospodarczej nie podlega temu nadzorowi, ale podlega Prezesowi UOKiK w zakresie nieuczciwych praktyk rynkowych oraz przepisom o ochronie danych, gdy materiał ujawnia informacje o zdrowiu konkretnego dziecka.