Współpraca barterowa. Co to jest, ile naprawdę kosztuje i kiedy lepiej zapłacić twórcy

To wymiana bez pieniędzy: marka przekazuje produkt albo usługę, a twórca w zamian publikuje o nich materiał albo go nagrywa. Prawnie to umowa jak każda inna, nawet jeśli strony ustaliły warunki w kilku wiadomościach na komunikatorze. Dla twórcy wartość produktu jest przychodem, a publikację trzeba oznaczyć jako reklamę.

Tak. Przychodem jest także wartość otrzymanych świadczeń w naturze (art. 11 ust. 1 ustawy o PIT), liczona według cen rynkowych rzeczy tego samego rodzaju, z uwzględnieniem stanu i czasu uzyskania (art. 11 ust. 2). Twórca z działalnością wykazuje ją w przychodach firmy (art. 14 ust. 2 pkt 8), twórca bez działalności rozlicza ją w zeznaniu rocznym. Zwolnienie dla upominków do 200 zł (art. 21 ust. 1 pkt 68a) nie działa, gdy twórca ma z marką umowę.

Po stronie marki zwykle tak. Dyrektor KIS w interpretacji z 9 października 2020 r. (0113-KDIPT1-2.4012.500.2020.1.KW) uznał przekazanie towaru twórcy w zamian za usługi reklamowe za odpłatną dostawę towarów, a nie nieodpłatne przekazanie próbki. Tak samo ocenił to WSA w Rzeszowie w wyroku z 24 sierpnia 2023 r. (I SA/Rz 237/23). Twórca, który jest czynnym podatnikiem VAT, świadczy w zamian usługę reklamową. Twórca ze sprzedażą do 240 000 zł rocznie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego (art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, limit od 1 stycznia 2026 r.).

Tak samo jak płatną. Rekomendacje Prezesa UOKiK z 2022 r. mówią wprost, że forma korzyści nie ma znaczenia: produkt, zniżka czy voucher to też wynagrodzenie. Zalecane jest oznaczanie dwupoziomowe: funkcja platformy (etykieta płatnego partnerstwa) i własne oznaczenie na początku opisu albo w filmie, na przykład „#reklama” albo „Reklama marki XYZ”, po polsku i z nazwą marki.

Paczka PR to prezent bez żadnych warunków: marka nie zleca publikacji, nie ma umowy i nie akceptuje treści. Pierwszy taki prezent twórca oznacza jako „prezent”. Barter to wymiana z warunkiem publikacji, więc jest umową i reklamą. Według UOKiK publikacje o kolejnych prezentach od tej samej marki też oznacza się już jako materiał reklamowy.

Marki publikują je w swoich kanałach, w grupach i na platformach influencer marketingu. Na TworcyUGC barteru nie ma: marka zamawia materiał za wynagrodzenie, płaci z góry, a twórca dostaje pieniądze po akceptacji materiału. Otwarte ogłoszenia marek są na tablicy ogłoszeń, a dołączenie do bazy twórców jest bezpłatne.

Opłaca się wtedy, gdy produkt jest dla twórcy naprawdę wartościowy, a marce zależy na publikacji na jego profilu, bez sztywnego terminu i bez użycia materiału w reklamach. Gdy potrzebujecie filmu do kampanii, z terminem, poprawkami i licencją na reklamy, barter zwykle kosztuje więcej czasu niż płatne zlecenie, a podatek i VAT i tak trzeba rozliczyć.

Na TworcyUGC stawki ustalają twórcy. Jeden film od zweryfikowanego twórcy kosztuje od 450 zł netto + 23% VAT, a mediana ofert to 500 zł netto + 23% VAT. Film w pakiecie 3 do 5 sztuk wychodzi w medianie 470 zł netto + 23% VAT za sztukę. Do ceny dochodzi produkt, który wysyłacie do nagrania.

Tylko gdy umowa to przewiduje. Licencja obejmuje pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione (art. 41 ust. 2 prawa autorskiego), a samo „wrzuć post” nie daje prawa do użycia filmu w Meta Ads. Na wizerunek twórcy w reklamie też potrzebne jest zezwolenie (art. 81). Najczęstszy spór po barterze dotyczy właśnie tego, że marka promuje post twórcy bez ustaleń.